Inhalers thuis bewaren: temperatuur en positie
Ademhalen is iets wat je normaal gesproken niet doorhebt, totdat het niet meer vanzelf gaat. Voor veel mensen is een inhaler dan een onmisbare buddy.
Of je nu een preventieve inhaler gebruikt voor je longen of een reddingsinhaler bij benauwdheid: de werking is alleen gegarandeerd als je 'm goed bewaart. Het is namelijk niet zomaar een spuitbusje. Het is een precisie-apparaatje dat gevoelig is voor temperatuur, licht en luchtvochtigheid. In dit artikel lees je hoe je je inhaler thuis het beste kunt bewaren, zodat hij altijd doet wat hij moet doen.
De gouden regel voor inhalers: bewaren op kamertemperatuur
De meeste inhalers, zoals de bekende Salbutamol (merknaam Ventolin) of Fluticason (merknaam Flixotide), houden van een stabiele omgeving. De ideale temperatuur ligt tussen de 15 en 25 graden Celsius. Dit wordt vaak kamertemperatuur genoemd.
Je hoeft ze dus niet in de koelkast te leggen, tenzij de bijsluiter dit expliciet anders aangeeft (wat zeldzaam is).
Waarom is die temperatuur zo belangrijk? Te warm is funest.
Als je een inhaler in de zon op het dashboard van je auto legt, kan de druk in het busje toenemen of de chemische samenstelling veranderen. Het gevolg? Een inhaler die niet meer de juiste dosis afgeeft, of erger nog, die niet meer werkt op het moment dat je hem nodig hebt. Te koud is ook minder handig; het kan de verstuiving bemoeilijken, waardoor de nevel minder fijn is en de medicatie minder goed in de longen terechtkomt.
De juiste positie: altijd rechtop
Een veelgemaakte fout is het weggooien van inhalers in een lade of tas zonder er verder over na te denken. De positie waarin je een inhaler bewaart, doet ertoe. De meeste inhalers zijn ontworpen om rechtop te staan of te liggen. Waarom?
Omdat de doseerklep anders ondersteboven kan komen te zitten. Als je de inhaler op z’n kop bewaart, kan het poeder of de vloeistof verstoppingen veroorzaken in de doseerklep.
En een verstopte inhaler betekent dat je de volgende keer misschien niets binnenkrijgt. Daarnaast is het slim om je inhaler op een vaste plek te bewaren waar je hem makkelijk kunt vinden.
Zorg dat deze plek niet te vochtig is. Een plekje in de badkamer kan verleidelijk zijn (want daar poets je je tanden), maar door de douche kan de luchtvochtigheid soms te hoog worden. Een droge plek in de slaapkamer of woonkamer is vaak beter.
Waarom niet in de auto?
Veel mensen bewaren een noodinhaler in de auto. Logisch, want daar ben je vaak als je het nodig hebt.
Maar de auto is een slechte bewaarplek. In de zomer kan de temperatuur binnen een uur oplopen tot boven de 40 graden. In de winter kan het vriezen. Beide uitersten zijn schadelijk.
Dus: inhaler in de auto? Alleen als het tijdelijk is en het weer meezit, maar het liefst bewaar je hem binnen.
Verschillende soorten inhalers, verschillende eisen
Niet alle inhalers zijn hetzelfde. Het is handig om te weten welk type je hebt, want dat bepaalt soms kleine nuances in bewaring.
Bij een poederinhaler, zoals de Accuhaler of Ellipta, zit het medicijn als droog poeder in het apparaat. Deze zijn gevoelig voor vocht. Als je ze in een vochtige omgeving bewaart, kan het poeder klonteren.
Poederinhalers (DPI)
Een klonterig poeder lost niet meer op in de lucht en belandt niet in je longen.
Bewaar deze inhalers dus altijd droog en rechtop. Als je een vernevelaar thuis hebt (zoals een apparaatje van Omron of Philips Respironics), dan gelden er andere regels. Deze apparaten werken op stroom of batterijen.
Verstuivers (Vernevelaars)
Het reservoir met vloeistof moet vaak gekoeld bewaard worden, meestal in de koelkast (tussen de 2 en 8 graden), maar nooit in de vriezer. Controleer altijd de bijsluiter van de vloeistof die je gebruikt.
De slang en het mondstuk van de vernevelaar moeten wel schoon en droog blijven; vocht in de slang geeft bacteriegroei.
Spacers (Volumatellers)
Een spacer is een hulpstuk bij een inhaler. Het is een stuk plastic dat de inhaler verlengt. Een spacer heeft eigenlijk geen last van temperatuur, maar wel van stof en vuil. Bewaar hem daarom in een schoon, droog zakje of een doosje.
Ook een spacer mag je schoonmaken, maar let op: veel spacers mogen niet in de vaatwasser of met agressieve schoonmaakmiddelen worden gereinigd. Lauwwarm water en een drupje afwasmiddel zijn vaak genoeg.
Controleer de houdbaarheidsdatum
Een inhaler is geen wijn; hij wordt niet beter naarmate de datum verstrijkt.
Elke inhaler heeft een houdbaarheidsdatum, vaak gedrukt op de verpakking of op de behuizing van het apparaat. Sommige inhalers hebben een teller die aangeeft hoeveel doses er nog over zijn. Bij poederinhalers zit er vaak een venstertje waar je kunt zien of er nog poeder in zit. Bij verstuivers (aerosolen) zit er een teller op de bus.
Als de bus leeg is, werkt hij niet meer, ook al zit er nog druk op. Gooi een inhaler nooit zomaar weg als hij leeg is, maar bewaar hem ook niet als hij verlopen is.
Een verlopen inhaler kan nog steeds wat werken, maar de dosering is niet meer betrouwbaar.
Bij medicijnen wil je zekerheid. Als je twijfelt, vraag dan bij de apotheek na of je de inhaler nog kunt gebruiken.
Reizen met inhalers
Thuis is het makkelijk om de inhalers op de juiste temperatuur te bewaren, maar onderweg is het een uitdaging. Als je op reis gaat, neem dan altijd je inhaler mee in je handbagage.
In het ruim van een vliegtuig kunnen de temperatuurverschillen extreem zijn, en in de bagagebakken boven je hoofd kan het koud worden. In je handbagage hou je controle. Als je naar een warm land reist, zorg dan dat je een koeltas of isolerend zakje gebruikt.
Een simpel lunchbox met een koelelement kan al wonderen doen. Zorg dat je inhaler nooit direct op een koud ijsblokje ligt (dat kan bevriezen), maar verpakt in een doekje ertussen.
Conclusie: Kleine moeite, groot effect
Het goed bewaren van je inhaler kost weinig moeite, maar het effect is groot. Door te letten op je inhaler thuis bewaren volgens de juiste temperatuur, de positie (rechtop en droog) en de houdbaarheidsdatum, zorg je dat je medicatie altijd betrouwbaar is.
Of je nu een Salbutamol of een Flixotide inhaler hebt, of een vernevelaar van Omron gebruikt: de basisregels zijn hetzelfde.
Zorg voor een vaste plek in huis, vermijd de auto als bewaarplaats en check regelmatig of er nog poeder of vloeistof in zit. Op die manier heb je altijd vertrouwen in je ademhaling, waar je ook bent.