Hoe bewaar je medicijnen veilig thuis?
Stel je voor: je hebt hoofdpijn, grijpt in de medicijnkast en vindt een doosje pijnstillers. Maar wanneer heb je dat eigenlijk gekocht?
En ligt dat nou naast de tandpasta of in de warme badkamer? Medicijnen bewaren lijkt simpel, maar er schuilen meer gevaren in dan je denkt. Je wilt natuurlijk niet dat je medicijn zijn werk niet doet, of erger, dat het per ongeluk verkeerd valt bij kinderen of huisdieren. In dit artikel lees je precies hoe je je medicijnvoorraad veilig, overzichtelijk en verantwoordelijk thuis bewaart.
De gouden basisregel: droog, donker en koel
De meeste medicijnen zijn gevoelig voor hun omgeving. Vooral licht, warmte en vocht zijn de grootste vijanden.
De meeste verpakkingen hebben een symbolische opdruk van een thermometer of een droogte-icoontje, maar de vuistregel is simpel: bewaar medicijnen bij een temperatuur tussen de 15 en 25 graden Celsius.
Dat betekent dus dat je ze het beste niet in de keuken kunt leggen (waar je kookt en stoomt) en zeker niet in de badkamer. De badkamer is namelijk een warme, vochtige omgeving die de kwaliteit van je medicijnen snel kan aantasten. Een andere veelgemaakte fout is de vensterbank.
Zonlicht is prachtig voor je planten, maar vernietigt de werkzame stoffen in veel medicijnen, zoals antibiotica of bepaalde hormonen. De ideale plek is dus een plek in huis die stabiel is qua temperatuur. Een nachtkastje, een sluitbare lade in de slaapkamer of een gesloten kastje in de gang zijn vaak betere opties dan de zonnige vensterbank of de dampende keuken.
De medicijnkast: je eerste hulp bij overzicht
Veel mensen hebben een standaard medicijnkastje in de badkamer. Hoewel dit praktisch lijkt voor pleisters en paracetamol, is het vanuit een veiligheidsoogpunt niet de allerbeste plek. Als je echt een speciaal plekje wilt inrichten, kies dan voor een plek hoog in een kast, ver van de grond en buiten het bereik van nieuwsgierige kinderhanden.
Een afgesloten kastje is essentieel. Denk bij het inrichten van je opslag aan de volgende drie categorieën:
- De dagelijkse gebruiker: Medicijnen die je elke dag inneemt, zoals bloeddrukverlagende middelen of schildkliermedicijnen, mogen iets zichtbaarder liggen zodat je ze niet vergeet, maar wel altijd buiten het bereik van kinderen.
- De EHBO-kit: Pleisters, ontsmettingsmiddel en pijnstillers voor noodgevallen. Deze mogen makkelijk bereikbaar zijn voor volwassenen, maar niet voor kleine kinderen.
- De voorraad: Reserveverpakkingen. Deze horen in een gesloten doos op een donkere plek.
Speciale gevallen: Koelkast en vriezer
Sommige medicijnen vereisen extra koeling. Denk hierbij aan insuline, bepaalde oogdruppels of antibiotica-siroop.
Hier gelden strikte regels. Lees altijd de bijsluiter, maar een goede vuistregel is dat medicijnen die in de koelkast moeten, nooit in de vriezer mogen komen. Vriezen kan de structuur van de werkzame stof kapotmaken, waardoor het medicijn onwerkzaam wordt.
Plaats medicijnen in de koelkast nooit tegen de achterwand aan (daar is het vaak het koudst en kunnen ze bevriezen) en zorg dat ze in een afgesloten bakje of zakje zitten, uit de buurt van etenswaren.
Zo voorkom je dat ze per ongeluk mee de koelkast in gaan tijdens het schoonmaken.
Veiligheid voorop: Kinderen en huisdieren
Een ongeluk zit in een klein hoekje. Volgens het Nationaal Vergiftigingen Informatie Centrum (NVIC) belanden jaarlijks duizenden kinderen op de spoedeisende hulp door het per ongeluk innemen van medicijnen.
Het maakt niet uit hoe druk het thuis is; kinderen zijn inventief. Zorg er daarom voor dat je je medicijnen thuis op een veilige plek bewaart. Draai de dop er altijd goed op, ook als het maar even aan de kant staat.
Huisdieren zijn ook nieuwsgierig. Sommige medicijnen die voor mensen veilig zijn, kunnen voor dieren dodelijk zijn.
Denk aan pijnstillers zoals ibuprofen of paracetamol bij huisdieren. Bewaar medicijnen dus nooit op een nachtkastje waar een kat bij kan of op een lage tafel waar een hond bij kan.
Verdovende middelen en speciale medicijnen
Als je medicijnen gebruikt die onder de Opiumwet vallen (zoals morfine-achtige pijnstillers of bepaalde slaapmiddelen), zijn de regels nog strenger. Deze medicijnen mogen nooit zomaar in een open keukenla liggen. Ze moeten in een afgesloten kast of kluis worden bewaard, zodat ze niet gestolen kunnen worden of door anderen per ongeluk ingenomen kunnen worden. Vraag je apotheker om advies als je niet zeker weet of jouw medicijn onder deze regels valt.
Houdbaarheid en opruimen: afscheid nemen van medicijnen
Medicijnen zijn geen wijn; ze worden niet beter met de tijd. Een verlopen medicijn kan minder werkzaam zijn of in zeldzame gevallen zelfs giftig worden.
Controleer je voorraad daarom minimaal twee keer per jaar. Een handige tip: doe dit wanneer de klok voor- of achteruit gaat (zomertijd of wintertijd), dan vergeet je het niet snel. Gooi medicijnen nooit zomaar in de prullenbak of spoel ze door het toilet.
Dit is slecht voor het milieu en kan het water verontreinigen. De beste manier om oude medicijnen kwijt te raken, is door ze in te leveren bij de apotheek of bij een speciale inleverautomaat.
Apotheken nemen verlopen medicijnen gratis aan. Op die manier zorg je ervoor dat ze op de juiste manier worden vernietigd. Als je medicijnen koopt, controleer dan altijd de verpakking.
Waar let je op bij het kopen van medicijnen?
Is de strip of het doosje onbeschadigd? Zit er geen vocht in de verpakking?
Koop medicijnen alleen bij betrouwbare bronnen. Hoewel het verleidelijk kan zijn om via internet goedkope medicijnen te scoren, is de kans op namaak of verkeerd opgeslagen medicijnen bij onbekende websites groot.
Blijf bij geregistreerde apotheken en bekende drogisterijen zoals Kruidvat of Etos voor zelfzorgmiddelen, en bij de apotheek voor voorgeschreven medicijnen.
Organisatie: zo houd je overzicht
Een rommelige voorraad leidt tot verwarring. Probeer daarom een veilige medicijnkast thuis in te richten door je medicijnen te sorteren op soort of op persoon.
Gebruik eventueel een weekbox voor medicijnen die dagelijks ingenomen moeten worden. Dit voorkomt dat je doses mist of per ongeluk tweemaal inneemt.
Let ook op de verpakking. Haal medicijnen nooit uit hun originele doosje als je niet weet wat de inhoud is. Pillen in een pillendoosje zonder verpakking zijn later niet meer te herkennen. Schrijf de naam van het medicijn en de houdbaarheidsdatum er eventueel met een watervaste stift op als je de verpakking wilt bewaren, maar de pillen apart wilt opbergen.
Conclusie: bewustzijn is de sleutel
Medicijnen veilig bewaren is niet moeilijk, maar het vraagt om een beetje aandacht. Kies een koele, droge en donkere plek, houd het buiten het bereik van kinderen en huisdieren, en ruim verlopen medicijnen op tijd op. Door je medicijnvoorraad eens per half jaar te checken en op de juiste plek te bewaren, voorkom je onnodige risico's en zorg je dat je medicijnen doen wat ze moeten doen: jou beter maken.