Medicijnen en direct zonlicht: wat je nooit moet doen
Stel je voor: het is eindelijk zomer. Je hebt je favoriete zonnebrandcrème gesmeerd, je beste zonnebril op en je ligt heerlijk op een handdoekje in de tuin. Lekker rustig.
Tot je je realiseert dat je ook nog een pilletje moet slikken. Geen paniek, maar wel opletten geblazen. Want sommige medicijnen en direct zonlicht zijn geen goede combinatie.
Sterker nog, het kan flink gevaarlijk zijn. In dit artikel leg ik je uit waarom dat zo is, welke medicijnen je beter niet in de zon kunt nemen en wat je kunt doen om jezelf te beschermen.
Waarom zon en medicijnen niet samen gaan
Je lichaam kan op een aparte manier reageren op medicijnen als het in de zon komt. Sommige medicijnen maken je huid extra gevoelig voor ultraviolet licht, oftewel UV-straling.
Dit noemen we ook wel fotosensibilisatie. Het betekent eigenlijk dat je huid heftiger reageert op de zon dan normaal. Je kunt dan sneller verbranden, maar het kan ook leiden tot rare vlekken, jeuk of zelfs blaren, terwijl je maar kort in de zon bent geweest.
Het gaat hier niet alleen om een beetje rood worden. Soms kan het echt pijnlijk zijn.
En het kan zelfs lang nadat je de zon verlaten hebt nog doorgaan. Het is dus belangrijk om te weten welke medicijnen dit risico verhogen.
Welke medicijnen zijn boosdoeners?
Niet alle medicijnen reageren op de zon, maar er zijn een paar groepen die je extra in de gaten moet houden. Dit zijn de meest voorkomende:
Antibiotica
Veel mensen weten niet dat antibiotica je huid gevoeliger kan maken voor zonlicht.
Pijnstillers en ontstekingsremmers
Vooral medicijnen zoals doxycycline en ciprofloxacine staan hierom bekend. Als je een kuurtje antibiotica slikt, ben je dus extra vatbaar voor zonnebrand. Dit geldt niet alleen voor de zon op het strand, maar ook voor zonlicht dat door een raam naar binnen komt.
Antidepressiva en kalmeringsmiddelen
Bijna iedereen heeft wel eens ibuprofen of naproxen geslikt tegen hoofdpijn of spierpijn. Ook deze medicijnen kunnen, hoewel zeldzamer, een rol spelen bij een overgevoelige huid.
Cholesterolmedicijnen
Het is niet de meest voorkomende bijwerking, maar het is goed om te weten dat het kan. Er zijn bepaalde soorten antidepressiva, zoals amitriptyline, die de huid gevoeliger maken voor licht. Dit geldt ook voor sommige kalmeringsmiddelen. Als je deze slikt, is het verstandig om extra voorzichtig te zijn met de zon.
Medicijnen die het cholesterol verlagen, zoals simvastatine, kunnen ook een reactie geven.
Hormonen en anticonceptie
Hoewel dit niet bij iedereen gebeurt, is het goed om alert te zijn op een rode of jeukende huid na het zonnen. Veel vrouwen slikken de anticonceptiepil. Bij sommige vrouwen kan dit de huid wat gevoeliger maken voor zonlicht.
Hetzelfde geldt voor bepaalde hormoonbehandelingen, zoals schildkliermedicijnen. Het is niet altijd het geval, maar het is slim om hier rekening mee te houden.
Wat gebeurt er met je huid?
Als je een medicijn slikt dat je huid gevoeliger maakt, en je gaat in de zon staan, dan gebeurt er het volgende: de UV-straling activeert het medicijn in je huid. Dit zorgt voor een soort chemische reactie. Het resultaat? Een huidreactie die erger is dan een normale zonnebrand.
Je kunt last krijgen van: Deze reacties kunnen optreden binnen enkele uren na blootstelling aan de zon, maar soms ook pas na een paar dagen.
- Rode vlekken die op eczeem lijken
- Jeuk of een branderig gevoel
- Blaren of bultjes
- Donkere vlekken die lang blijven zitten
Het vervelende is dat de huidreactie niet altijd direct stopt als je uit de zon gaat. Het kan dagen aanhouden.
Medicijnen die je beter niet in de zon kunt slikken
Er is een specifieke groep medicijnen waar je extra op moet letten: medicijnen die je in moet nemen met veel water en waarbij je voorzichtig moet zijn met direct zonlicht. Lees altijd de bijsluiter.
Als er staat dat het medicijn de huid lichtgevoelig kan maken, neem dit dan serieus. Denk aan: Deze medicijnen kunnen je huid extra dun en gevoelig maken. Als je dan in de zon komt, is de schade snel gedaan.
- Retinoïden (tegen acne, zoals isotretinoïne)
- Diuretica (plaspillen)
- Bepaalde huidcrèmes met zuur (zoals salicylzuur)
Hoe bescherm je jezelf?
Gelukkig hoef je niet binnen te blijven zitten als je medicijnen slikt. Er zijn genoeg manieren om jezelf te beschermen.
Lees de bijsluiter
Hieronder geef ik je een paar praktische tips. Dit klinkt misschien saai, maar het is het belangrijkste wat je kunt doen.
Gebruik zonnebrandcrème met een hoge factor
In de bijsluiter van je medicijn staat altijd of het de huid gevoeliger maakt voor zonlicht. Als dit niet staat, is het risico meestal klein. Maar twijfel je? Vraag dan altijd je apotheker of huisarts.
Bescherm je kleding
Als je medicijnen slikt die je huid gevoeliger maken, smeer jezelf dan extra goed in. Kies voor een zonnebrandcrème met minimaal factor 30, maar liever factor 50.
Smeer je elke twee uur opnieuw in, en ook als je net uit het water komt. Naast zonnebrandcrème is goede kleding essentieel. Draag een hoed of pet, een zonnebril en een shirt met lange mouwen. Er bestaat ook speciale UV-werende kleding.
Let op de tijd
Dit is ideaal als je lang buiten bent. Probeer de zon te vermijden tussen 12:00 en 15:00 uur.
Dit is de tijd dat de zon het felst is. Als je medicijnen slikt, is het slim om in de schaduw te blijven tijdens deze uren. Na een dagje zon, controleer je je huid.
Check je huid
Als je rode vlekken of jeuk krijgt, kan dit een reactie zijn op je medicijn. Stop dan met zonnen en spoel je huid af met koud water.
Smeer een kalmerende crème zonder parfum. Als de klachten niet weggaan, neem dan contact op met je huisarts.
Speciale aandacht voor kinderen en ouderen
Kinderen die antibiotica of andere medicijnen slikken, zijn extra kwetsbaar. Hun huid is nog dunner en gevoeliger.
Zorg dat ze altijd een hoed dragen en smeer ze vaak en royaal in. Ook ouderen die meerdere medicijnen slikken, hebben een groter risico. Hun huid is vaak al dunner en herstelt langzamer.
Wat te doen bij een ernstige reactie?
In sommige gevallen kan een huidreactie ernstig zijn. Denk aan blaren, zwellingen of extreme pijn.
Dit kan duiden op een allergische reactie of een ernstige vorm van fotosensibilisatie. Ga dan direct naar de huisarts of de spoedeisende hulp. Blijf uit de zon tot je bent geholpen.
Conclusie: wees slim en veilig
Medicijnen en direct zonlicht kunnen een lastige combinatie zijn. Maar met een beetje voorbereiding kun je gewoon genieten van de zomer.
Lees de bijsluiter, smeer je goed in, draag beschermende kleding en vermijd de felste zon.
Zo voorkom je vervelende huidreacties en blijf je gezond. Vergeet niet: je apotheker is je beste vriend als het gaat om medicijnen en zon. Dus, heb je twijfels? Vraag het gewoon. Veel plezier in de zon!